Προβλήματα και προοπτικές της επιχειρηματικότητας στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας

Κοινοποίηση στα Social Media

Το «Πνευματικό Κέντρο Ρουμελιωτών», μας δίνει την πολύτιμη ευκαιρία να καταθέσουμε τις θέσεις μας, για τα σύγχρονα θέματα αλλά και τον προβληματισμό μας για τις προοπτικές της επιχειρηματικότητας και της οικονομίας στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας.
Η επιχειρηματικότητα σήμερα στην Στερεά Ελλάδα, όπως άλλωστε και σε όλη την χώρα πραγματώνεται σ’ένα ασφυκτικό επιχειρηματικό περιβάλλον. Η οικονομική κρίση βαθαίνει, γίνεται μεγαλύτερη και αναστατώνει όλη την κοινωνία.
Η ύφεση χαρακτηρίζεται από εκτεταμένη ανεργία, έλλειψη επενδύσεων και μειωμένη ζήτηση καταναλωτικών αγαθών. Τα «λουκέτα» επιχειρήσεων, όχι μόνο συνεχίζονται, αλλά πολλαπλασιάζονται. Καθημερινά όλο και περισσότερες επιχειρήσεις έρχονται σε αδυναμία να εκπληρώσουν τις βασικές τους λειτουργικές υποχρεώσεις.
Επίσης, η υιοθέτηση εσφαλμένων πολιτικών σε μια σειρά, από κρίσιμους για την επιχειρηματικότητα, τομείς, όπως η έλλειψη ρευστότητας, η φορολογία, η κοινωνική ασφάλιση, τα δημοτικά τέλη, η πνευματική ιδιοκτησία, το παρεμπόριο, η άκριτη δήθεν απελευθέρωση της αγοράς και πολλούς άλλους, επιτείνουν το αρνητικό κλίμα.
Εμείς, ως Επιμελητήριο Βοιωτίας, πιστεύουμε, ότι η ενίσχυση του «επιχειρείν» πρέπει να αποτελέσει έναν από τους βασικούς άξονες για την ανάταξη της εθνικής μας οικονομίας και συνακόλουθα για την ευημερία της τοπικής μας κοινωνίας.
Μάλιστα, οι επιχειρήσεις της Στερεάς Ελλάδας συγκροτούν ένα ισχυρό δυναμικό, καθώς, σύμφωνα με τα στοιχεία, που διαθέτουν τα Επιμελητήρια της Στερεάς, στην περιοχή μας δραστηριοποιούνται περίπου 37.900 επιχειρήσεις. Από αυτές, περίπου 550 είναι εξαγωγικές (αναφερόμαστε σε εξαγωγές εκτός Ε.Ε.), εκ των οποίων οι 220 βρίσκονται στην Βοιωτία.
Δυστυχώς όμως, αυτές οι επιχειρήσεις του τόπου μας δεν έχουν να αντιμετωπίσουν μόνο τα πανελλαδικά προβλήματα αλλά έρχονται και καθημερινά αντιμέτωπες με ιδιαίτερες επιβαρυντικές καταστάσεις, που απαντώνται στην Στερεά Ελλάδα.

Η συγκέντρωση μεγάλης μεταποιητικής δραστηριότητας, οι επιπτώσεις της στον άνθρωπο και στο περιβάλλον, η σύνδεση της με την υπόλοιπη τοπική οικονομία είναι θέματα σημαντικά για την επιχειρηματική μας κοινότητα και επηρεάζουν αποφασιστικά το επίπεδο διαβίωσης των κατοίκων της περιφέρειας μας.
Είμαστε υποχρεωμένοι να επανασχεδιάσουμε την αναπτυξιακή πορεία της Στερεάς Ελλάδας. Πρέπει να κατορθώσουμε να συνδυάσουμε την βιομηχανία με την αποφυγή της περιβαλλοντικής υποβάθμισης, την γεωργία με την ενίσχυση των τουριστικών προορισμών, την εκπαίδευση με την επιχειρηματικότητα.
Είναι απαραίτητο να επέμβουμε χωροτακτικά και διοικητικά, ώστε να μειώσουμε τις συγκρούσεις και να εξασφαλίσουμε την απρόσκοπτη ανάπτυξη όλων των υγιών δυνάμεων της περιφέρειας μας, σε όλους τους τομείς.
Η χωροταξική οροθέτηση και οργάνωση αποτελεί επείγουσα προτεραιότητα για την ανάπτυξη μιας υγιούς επιχειρηματικότητας που θα σέβεται το περιβάλλον και τον άνθρωπο.
Η τρίτη σε μεταποιητική δραστηριότητα περιοχή της χώρας ουσιαστικά δεν διαθέτει οργανωμένους χώρους υποδοχής επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Πρέπει να κατορθώσουμε να συνδέσουμε την μεταποιητική δραστηριότητα του τριγώνου Οινόφυτα-Σχηματάρι-Χαλκίδα με την υπόλοιπη τοπική οικονομία. Θεωρούμε αδιανόητο να καταγράφονται στην Στερεά Ελλάδα ένα από τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας στην Ελλάδα και ταυτόχρονα να συγκεντρώνουμε βιομηχανική δραστηριότητα τέτοιας κλίμακας.

Η οργάνωση αυτής της άτυπης βιομηχανικής περιοχής και η ρύπανση του Ασωπού παραμένουν επί δεκαετίες άλυτα προβλήματα. Η Πολιτεία ξανά απούσα παρά τις εξαγγελλόμενες πανάκριβες και αναποτελεσματικές μελέτες επί μελετών. Είναι απαραίτητο να οργανωθεί σε σύγχρονη βιομηχανική περιοχή, ως αναγκαία συνθήκη για την σύζευξη της με την τοπική οικονομία. Πρέπει να σχεδιασθούν συγκεκριμένες πολιτικές, που θα συνδέουν την υψηλή ανάπτυξη της μεταποίησης, με την υπόλοιπη τοπική οικονομία (υπεργολαβίες κτλ) καθώς και αποτελεσματικά μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος.

Ο πρωτογενής τομέας, ένας από τους βασικούς πυλώνες ανάπτυξης της περιφέρειας μας, βρίσκεται σε καθοδική πορεία ύφεσης και χρήζει άμεσης παρέμβασης
Ο αγροτικός πληθυσμός της περιοχής αντιμετωπίζει σοβαρά, οικονομικά και όχι μόνο προβλήματα, τα οποία αναμένεται να επιδεινωθούν με την παύση ή πάντως τον ουσιαστικό περιορισμό των κοινοτικών ενισχύσεων. Ήδη, η συνέχιση του μοντέλου των εντατικών μονοκαλλιεργειών έχει οδηγηθεί σε αδιέξοδο και η ανάγκη αναδιάρθρωσης του καλλιεργητικού προτύπου εμφανίζεται αναπόφευκτη. Στο πεδίο αυτό, η παρέμβαση της Πολιτείας και των οργάνων της είναι παντελώς απούσα. Εκκωφαντική επίσης, η απουσία ενός εκπαιδευτικού ιδρύματος γεωργικής κατεύθυνσης. Μόνοι τους οι τοπικοί αγρότες αναζητούν τρόπους επιβίωσης ή εγκαταλείπουν την γεωργία.
Επίσης, λείπουν βασικά έργα υποδομής, που θα ενίσχυαν την ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα. Οι κωπαιδικές και παρακωπαιδικές εκτάσεις δεν έχουν τύχει ορθολογικής εκμετάλλευσης και έχουν αφεθεί στην τύχη τους. Η κατάργηση του Οργανισμού Κωπαΐδας, χωρίς την απαραίτητη φροντίδα, για την άμεση οργάνωση διάδοχου σχήματος, επιτείνει την αρνητική κατάσταση. Η δημιουργία ενός κλειστού δικτύου μεταφοράς και διανομής νερού άρδευσης συνεχίζει να παραπέμπεται στις καλένδες, όπως επίσης και η ίδρυση ενός Διαμετακομιστικού και Εμπορευματικού Κέντρου οπωροκηπευτικών και λοιπών προϊόντων, που θα εκμεταλλευόταν την τεράστια αγορά της Αθήνας.
Αναγκαία είναι επίσης για την ανάπτυξη της κτηνοτροφίας, η δημιουργία κτηνοτροφικών πάρκων καθώς και οργανωμένων ζωνών εντατικής κτηνοτροφίας.
Τέλος, σημειώνουμε την ύπαρξη συγκεκριμένων δυναμικών προϊόντων της βοιωτικής γης, τα οποία θα πρέπει να προσεχθούν και να αποτελέσουν το πυρήνα των προωθητικών μας ενεργειών. Αναφέρουμε το κρασί και τα αποστάγματα, τσίπουρο, ούζο κτλ. Ακόμη, το ελαιόλαδο και τα τυροκομικά προϊόντα όπως η φορμαέλα. Οπωσδήποτε τα λαχανικά, τα οποία, αν ανασυγκροτηθεί η παραγωγή τους, θα μπορούσαν να επανακτήσουν την δυναμική τους.

Η ανάπτυξη του τουρισμού και γενικά του τριτογενούς τομέα, θα μπορούσε να δώσει μια μελλοντική διέξοδο, καθώς η περιοχή μας παρουσιάζει αρκετά πλεονεκτήματα,(βουνά θάλασσα, θρησκευτικά και ιστορικά μνημεία). Απαιτούνται όμως σημαντικές επενδύσεις σε έργα και ενέργειες, που σήμερα ελλείπουν και συνδέεται άμεσα με αναγκαίες χωροτακτικές παρεμβάσεις.

Είναι τέλος απαραίτητο κάθε γεωγραφική ενότητα της περιφέρειας μας να αποκτήσει την δική της ταυτότητα με τα ιδιαίτερα επιχειρηματικά πολιτιστικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά της και όλα μαζί να συνθέσουν την νέα, ξεχωριστή και καινοτόμο ταυτότητα της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, που θα συμβαδίζει με ένα νέο πρότυπο αειφόρου ανάπτυξης.

Η υλοποίηση βέβαια των παραπάνω στόχων προϋποθέτει, εκτός από την αναγκαία ενεργοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού και την ύπαρξη των απαραίτητων πόρων.
Ένας σημαντικός παράγοντας, λοιπόν, ο οποίος είναι άμεσα συνυφασμένος με την περιφερειακή επιχειρηματικότητα και με τον οποίο θα πρέπει να αναμετρηθούμε είναι ο παράγοντας των δημόσιων επενδύσεων.
Οι δημόσιες επενδύσεις είναι κομβικό στοιχείο, τόσο για την ανάπτυξη των υποδομών (μεταφορικές υποδομές, οδικά έργα, κοινωνικές υποδομές-παρεμβάσεις, εκπαίδευση κτλ.), που δυστυχώς ακόμα ελλείπουν στην Στερεά Ελλάδα, όσο και για την αναγκαία μόχλευση των απαραίτητων ιδιωτικών επενδύσεων.

Όμως, όπως όλοι γνωρίζουμε διανύουμε μια περίοδο, που οι εθνικοί δημόσιοι πόροι είναι λιγοστοί και το ΠΔΕ (Πρόγραμμα Δημόσιων Επενδύσεων) έχει περικοπεί ασφυκτικά. Αυτό σημαίνει, ότι η ενίσχυση της διεκδικητικής παρέμβασης της Στερεάς Ελλάδας στα κέντρα εξουσίας καθίσταται εξαιρετικά κρίσιμη για την ανάπτυξη της.
Όσον αφορά τους κοινοτικούς πόρους, είναι απαραίτητο να σημειώσουμε την χαμηλή χρηματοδότηση, που κατευθύνθηκε στην Στερεά Ελλάδα, διαμέσου του ΕΣΠΑ 2007-2013, καθώς η περιφέρεια μας χαρακτηρίστηκε, «περιφέρεια σταδιακής εισόδου», ως αποτέλεσμα της γνωστής πλαστής στατιστικής απεικόνισης της, σαν ευημερούσα περιοχή.
Η υποχρηματοδότηση αυτή επέφερε εξαιρετικά αρνητικές συνέπειες σε μια σειρά παραγωγικούς τομείς καθώς τους απέκλεισε από τις σχετικές δράσεις. Ενδεικτικά, αναφέρουμε τον επενδυτικό νόμο, τα προγράμματα ενίσχυσης της γυναικείας και της νεανικής επιχειρηματικότητας, τις δράσεις κατάρτισης και ενίσχυσης της μαθητείας και πολλά άλλα.
Δυστυχώς, αυτή η στατιστική εμφάνιση πλούτου, που μας εξαιρεί από αρκετά προγράμματα χρηματοδοτήσεων θα συνεχιστεί, έστω υπό καλύτερους όρους και την νέα περίοδο, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τον υψηλό δείκτη ανεργίας, που ταλανίζει τους ανθρώπους του τόπου μας και ξεπερνά το 28% του εργατικού δυναμικού.

Στο πλαίσιο, λοιπόν, της νέας προγραμματικής περιόδου, η περιφέρεια μας χαρακτηρίζεται ως «περιφέρεια σε μετάβαση», καθώς παρουσιάζει κατά κεφαλήν ΑΕΠ μεταξύ του 75% και 90% του μέσου όρου της Ε.Ε., με αποτέλεσμα την διάθεση κάποιων επιπλέον διαθέσιμων πόρων, που θεωρούμε όμως, πως δεν επαρκούν για την επανεκκίνηση της περιφερειακής οικονομίας.
Συγκεκριμένα, το νέο Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα της Στερεάς Ελλάδας, όπως έχει προταθεί στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ (Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς) 2014-2020, έχει ύψος περίπου 333 εκ. € (50% κοινοτική συμμετοχή – 50% εθνική συμμετοχή) έναντι 248 εκ.€, που τελικά δεσμεύτηκαν την προηγούμενη προγραμματική περίοδο.
Αναλυτικά, το νέο ΠΕΠ της Στερεάς Ελλάδας χρηματοδοτείται από το Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) με 152,16 εκ. €, το Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) με 42,5 εκ. € και το Ταμείο Συνοχής με 138,68 εκ. €. Υπάρχει ακόμη η δυνατότητα σ΄αυτά τα χρήματα να προστεθούν και κονδύλια από εκχωρήσεις των Τομεακών Προγραμμάτων του νέου ΕΣΠΑ.
Ο κεντρικός πυρήνας του προγράμματος φαίνεται να εστιάζεται στην προσπάθεια για την αναπροσαρμογή του περιφερειακού παραγωγικού μοντέλου, με την ενίσχυση της εξωστρέφειας, της καινοτομίας και της κοινωνικής οικονομίας και στόχο φυσικά την δημιουργία βιώσιμων θέσεων εργασίας, τις περιβαλλοντικές παρεμβάσεις και την εξισορρόπηση των κοινωνικών ανισοτήτων.
Κύριοι άξονες παρέμβασης θα είναι ο εκσυγχρονισμός του αγροδιατροφικού τομέα, η ανάπτυξη και ο εκσυγχρονισμός του τουρισμού, η περαιτέρω ανάπτυξη του τομέα μετάλλου και μεταλλικών προϊόντων καθώς και η διάχυση των νέων τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών.
Το Επιμελητήριο Βοιωτίας, ως θεσμικός εκπρόσωπος της τοπικής επιχειρηματικής κοινότητας, δεσμεύεται για την ολόπλευρη στράτευση του στην κατεύθυνση της πλήρους και δημιουργικής αξιοποίησης αυτών των πόρων, που μπορεί, όπως προείπαμε να μην επαρκούν, αλλά είναι σχεδόν και οι μοναδικοί διαθέσιμοι. Ιδιαίτερη μνεία θα ήθελα να κάνω, για την άριστη συνεργασία που έχουμε με την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας και τον Περιφερειάρχη, κ. Κώστα Μπακογιάννη.
Για μια ακόμα φορά, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την δυνατότητα, που μου παρείχατε, ώστε να εκφράσω τις θέσεις και τις απόψεις του φορέα, που έχω την τιμή να εκπροσωπώ και να ευχηθώ την επιτυχή ολοκλήρωση του συνεδρίου.
Το Επιμελητήριο Βοιωτίας είναι στην διάθεση σας και στην διάθεση κάθε φορέα της Στερεάς Ελλάδας, για κάθε συνεργασία με στόχο την ανάπτυξη και την προκοπή του τόπου μας.
Αγνιάδης Παναγιώτης
Πρόεδρος Επιμελητηρίου Βοιωτίας
Γενικός Γραμματέας Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων