Εξελίξεις στην Οικονομία & στο Εμπόριο

ΜΗΝΙΑΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ l ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ & ΣΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ
Ένδυση-Υπόδηση και Έπιπλα-Ηλεκτρ. συσκευές οι πρωταγωνιστές της ετήσιας
αύξησης του τζίρου για τον Ιανουάριο του 2018
Σύμφωνα με το μηνιαίο δελτίο του ΙΝΕΜΥ, οι κυριότερες οικονομικές εξελίξεις για το μήνα Μάρτιο του 2018 (βάσει
των τελευταίων διαθέσιμων στοιχείων), τόσο στον κλάδο του Εμπορίου όσο και στην ελληνική οικονομία εν γένει,
συνοψίζονται ως εξής:
• Μηνιαία υποχώρηση/Ετήσια αύξηση του εποχικά διορθωμένου τζίρου – εκτός καυσίμων – στο Λιανικό
Εμπόριο.
• Καταγραφή θετικού ισοζυγίου ροών μισθωτής απασχόλησης (Εργάνη) στον ιδιωτικό τομέα.
• Μηνιαία /Ετήσια αύξηση του ελλείμματος ισοζυγίου αγαθών.
• Μηνιαία/Ετήσια μείωση της αξίας των ακάλυπτων επιταγών/απλήρωτων συναλλαγματικών.
• Μηνιαία /Ετήσια υποχώρηση του ποσοστού ανεργίας.
• Οριακή μηνιαία /Ετήσια αύξηση του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή/επιπέδου τιμών.
Μηνιαία υποχώρηση του εποχικά διορθωμένου – εκτός καυσίμων – ΔΚΕ στο Λιανικό Εμπόριο σημειώθηκε στη
διάρκεια του Ιανουαρίου 2018, μία εξέλιξη που οφείλεται και στην εποχική επίδραση – σύγκριση με Δεκέμβριο 2017,
ενώ σε ετήσια βάση καταγράφεται άνοδος των πωλήσεων. Στη διάρκεια του πρώτου μήνα του τρέχοντος έτους
καταγράφηκε διεύρυνση του ελλείμματος του ισοζυγίου αγαθών, μία εξέλιξη που αποδίδεται τόσο στη μηνιαία
υποχώρηση των εξαγωγών όσο και στην αδιάλειπτη τους τελευταίους μήνες διόγκωση των εισαγωγών. Η εικόνα των
εξαγωγών σε σύγκριση με τον Ιανουάριο του 2017 είναι μεν σαφώς καλύτερη, αντικατοπτρίζοντας σε μεγάλο βαθμό
τη βελτίωση της εξωστρέφειας των ελληνικών προϊόντων, αντισταθμίζεται όμως και πάλι από την υπερισχύουσα
αύξηση των εισαγωγών. Όσον αφορά στο ποσοστό ανεργίας, παρατηρείται μία στασιμότητα τους τελευταίους
μήνες, καθώς οι οριακές πτωτικές μεταβολές του δεν μπορούν να συμβάλλουν καθοριστικά στην αντιμετώπιση τόσο
ΜΗΝΙΑΙΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ l ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ & ΣΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ
Διάγραμμα 1: ΔΚΕ στο Λιανικό Εμπόριο – Ιανουάριος 2018 (Εποχικά διορθωμένος, εκτός καυσίμων &
λιπαντικών – πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ.)
• Μηνιαία υποχώρηση σημείωσε ο εποχικά διορθωμένος ΔΚΕ στο Λιανικό εμπόριο χωρίς τα καύσιμα τον
πρώτο μήνα του τρέχοντος έτους (Ιανουάριος 2018/Δεκέμβριος 2017: -0,6%), με αποτέλεσμα τη μη
κεφαλαιοποίηση της δυναμικής πορείας των πωλήσεων του Δεκεμβρίου 2017. Η ετήσια συγκριτική
μεταβολή του δείκτη εξακολουθεί να κυμαίνεται σε θετική τροχιά για δεύτερο συνεχόμενο μήνα
(Ιανουάριος 2018/2017: +0,7%), με σαφώς όμως μικρότερο ρυθμό από εκείνου των μηνών Δεκεμβρίου
2017/2016: +2,1%).
• Παράλληλα, από τα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. συνάγεται το συμπέρασμα πως ο Ιανουάριος του 2018, ο πρώτος
μήνας των γενικών χειμερινών εκπτώσεων, συνέβαλε στην τόνωση του όγκου των πωλήσεων, σε σχέση με
τον αντίστοιχο μήνα του 2017 (Ιανουάριος 2018/2017: + 1,6%). Αντίθετα, η ιδιαίτερα ικανοποιητική πορεία
του εποχικά διορθωμένου όγκου για τον μήνα Δεκέμβριο 2017, αποτέλεσε την κυριότερη παράμετρο της
οριακής υποχώρησης των πωλήσεων του Ιανουαρίου σε μηνιαία βάση (Ιανουάριος 2018/Δεκέμβριος 2017:
– 0,2%). Συνεπώς, στη διάρκεια του Ιανουαρίου 2018 σημειώθηκε μεν βελτίωση της ετήσιας αξίας
πωλήσεων στο Λιανικό Εμπόριο, η μεγαλύτερη όμως αύξηση του όγκου των πωλούμενων αγαθών
σηματοδότησε στην πραγματικότητα την πτώση του γενικού επιπέδου των τιμών των προϊόντων. Η
συγκεκριμένη διαπίστωση αφορά κυρίως τις υποκατηγορίες αγαθών ελαστικότερης ζήτησης, τα οποία
διατίθενται με χαμηλότερο για τους καταναλωτές κόστος, λόγω της έναρξης της χειμερινής εκπτωτικής
περιόδου.

• Από την ανάλυση των δεδομένων του εποχικά διορθωμένου ΔΚΕ & ΔΟ ανά υποκατηγορία προϊόντων για
το μήνα Ιανουάριο 2018, προκύπτει το συμπέρασμα πως ο πρώτος μήνας εφαρμογής των χειμερινών
εκπτώσεων, ιδίως στις υποομάδες της «Ένδυσης & Υπόδησης» (+0,9%) και των «Επίπλων – Ηλ. Ειδών & οικ.
Εξοπλισμού» (+0,7%) δεν είχε τα επιθυμητά αποτελέσματα. Η παραπάνω εξέλιξη μπορεί να θεωρηθεί ως
αναμενόμενη από τη στιγμή που ο μήνας σύγκρισης είναι ο Δεκέμβριος του 2017, στη διάρκεια του
οποίου καταγράφεται συνήθως αύξηση της καταναλωτικής δαπάνης, γεγονός που επιβεβαιώνεται από το
μειωμένο μηνιαίο κύκλο εργασιών της υποκατηγορίας «Βιβλία – Χαρτικά – Λοιπά είδη» (Ιανουάριος
2018/Δεκέμβριος 2017: -1,4%), στην οποία περιλαμβάνονται και τα προϊόντα τεχνολογίας.
• Σε ετήσια βάση η μείωση των τιμών γίνεται ορατή σε όλες σχεδόν τις υπό εξέταση υποκατηγορίες, για τις
οποίες παρατηρείται είτε μικρότερη αύξηση των εσόδων έναντι του επίσης ανοδικού όγκου της αξίας των
πωλήσεων είτε μεγαλύτερη μείωση του τζίρου σε σχέση με την επίσης μειούμενη ποσότητα των
πωλούμενων αγαθών. Ειδικότερα για τα «Πολυκαταστήματα» τόσο η ετήσια όσο και η μηνιαία
συρρίκνωση του κύκλου εργασιών τους εξακολουθεί να κινείται σε υψηλά επίπεδα (-3,5% και -2,1%
αντίστοιχα) και έρχεται να προστεθεί στην εν γένει αρνητική πορεία του υποκλάδου για τα έτη 2017/2016
(-1,6%). Κατά τα άλλα, οι πωλήσεις των «Μεγάλων καταστημάτων τροφίμων» σημειώνουν οριακές
μεταβολές τόσο σε ετήσια (-0,5%) όσο και σε μηνιαία (+0,4%) συγκριτική βάση, ενώ την αρνητικότερη
επίδοση καταγράφουν τα «Τρόφιμα – Ποτά – Καπνός», εξαιτίας όξυνσης του ανταγωνισμού. Οι πωλήσεις
του Ιανουαρίου του τρέχοντος έτους για την εν λόγω υποομάδα είναι μειωμένες τόσο σε σχέση με τον
αντίστοιχο μήνα του 2017 (Ιανουάριος 2018/2017: -4,2%) όσο και με το Δεκέμβριο του 2017 (Ιανουάριος
2018/Δεκέμβριος 2017: -4,7%). Στον αντίποδα, στα θετικά καταγράφεται η ετήσια τόνωση του κύκλου
εργασιών της «Ένδυσης & Υπόδησης» (+3,3%), ενώ εντυπωσιακή κρίνεται και η ετήσια ανάκαμψη του
τζίρου των καταστημάτων «Επίπλων – Ηλ. Ειδών & Οικ. Εξοπλισμού» (Ιανουάριος 2018/2017: +7,7%).
Εντούτοις και για ακόμη έναν μήνα η υποομάδα των «Πωλήσεων εκτός Καταστημάτων» (+25,2%),
διατηρεί τη μεγαλύτερη θετική επίδοση, κυρίως λόγω της κατακόρυφης αύξησης των ηλεκτρονικών
πληρωμών και της ολοένα και πιο διαδεδομένης χρήσης του «πλαστικού» χρήματος.

• Εκ νέου διεύρυνση του ελλειμματικού ισοζυγίου αγαθών παρατηρήθηκε τον πρώτο μήνα του 2018, με
συνέπεια η μηνιαία συρρίκνωση να προσεγγίσει τα επίπεδα του 28% (Ιανουάριος 2018/Δεκέμβριος 2017:
+27,9%), ενώ και η ετήσια μεταβολή του κινήθηκε σε υψηλά επίπεδα (Ιανουάριος 2018/2017: +29,4%). Η
προαναφερθείσα επιδείνωση αποτελεί προϊόν των διογκωμένων εισαγωγών καυσίμων τόσο σε σχέση με
τον Ιανουάριο του 2017 (+45,6%) όσο και με τον τελευταίο μήνα του 2017 (Ιανουάριος 2018/Δεκέμβριος
2017: +15,7%). Πέραν όμως της συγκεκριμένης παραμέτρου, η συνεχής για τέσσερις διαδοχικούς μήνες
ανοδική τάση των εξαγωγών, διακόπτεται τον πρώτο μήνα του τρέχοντος έτους, με αποτέλεσμα τη
μηνιαία υποχώρησή τους κατά 2,4% (Ιανουάριος 2018/Δεκέμβριος 2017). Η ετήσια συγκριτική επίδοση
των εξαγωγών αν και βελτιωμένη κατά 19,4% ή κατά 404,3 εκ. €, αντισταθμίζεται πλήρως από την
ταυτόχρονη μεγαλύτερη άνοδο των εισαγωγών (Ιανουάριος 2018/2017: +23,5% ή +834,3 εκ. €). Η
προκύπτουσα ευμεταβλητότητα του δασμολογικού περιβάλλοντος σε παγκόσμιο επίπεδο προσθέτει μία
επιπλέον πρόκληση στην προσπάθεια ενίσχυσης της εξωστρέφειας της ελληνικής οικονομίας.
• Σε δωδεκαμηνιαία συγκριτική βάση (Φεβρουάριος 2017 – Ιανουάριος 2018/ Φεβρουάριος 2016 –
Ιανουάριος 2017) παρατηρείται και πάλι το φαινόμενο της υπερίσχυσης, σε απόλυτους όρους, των
διογκωμένων εισαγωγών (+5,31 δις €) έναντι των επίσης αυξημένων εξαγωγών (+3,43 δις €). Η
συγκεκριμένη εξέλιξη είχε ως αποτέλεσμα τη διεύρυνση του εμπορικού ελλείμματος αγαθών κατά 1,88 δις
€ ή 11,1% και τη διαμόρφωσή του στα 18,8 δις €. Η βελτιωμένη εξαγωγική δραστηριότητα, τουλάχιστον
στη διάρκεια του 2017, είχε ως συνέπεια την τόνωση της ζήτησης, στοιχείο το οποίο συνέβαλε στην
προσέλκυση επενδύσεων αλλά και στην ταυτόχρονη άνοδο των εισαγωγών, εξανεμίζοντας με αυτόν τον
τρόπο τα οφέλη της βελτιωμένης εξωστρέφειας των ελληνικών προϊόντων. Βεβαίως, όσο διαρκούν οι
αξιοσημείωτοι ρυθμοί οικονομικής μεγέθυνσης στις χώρες της Ευρώπης και της Ασίας, εκτιμάται πως η
εξωτερική ζήτηση θα διατηρεί τις εξαγωγές σε θετικά επίπεδα για το 2018.

• Με μικρή μηνιαία υποχώρηση του ποσοστού ανεργίας ολοκληρώθηκε το 2017, καθώς με βάση τα
στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. ο δείκτης διαμορφώθηκε στο 20,8% το Δεκέμβριο του προηγούμενου έτους, έναντι
του αναθεωρημένου προς τα άνω 21,0% του Νοεμβρίου 2017 και 23,4% του Δεκεμβρίου του 2016. Τον
τελευταίο μάλιστα Δεκέμβριο και μετά από 3 μήνες υποχώρησης των απασχολουμένων, εν τέλει το 2017
ολοκληρώθηκε με μηνιαία αύξηση του αριθμού τους (Δεκέμβριος/Νοέμβριος 2017: + 8.400 άτομα).
Παράλληλα, πτωτικά κινήθηκε και ο αριθμός των ανέργων (Δεκέμβριος/Νοέμβριος 2017: – 7.000 άτομα),
επιστρέφοντας στις θετικές επιδόσεις του μηνός Οκτωβρίου 2017, κατόπιν των αρνητικών παρενθέσεων
που έλαβαν χώρα τους μήνες Σεπτέμβριο και Νοέμβριο του 2017 (μηνιαία αύξηση των ανέργων κατά
3.700 και 200 άτομα αντίστοιχα).
• Η ανάλυση του ποσοστού ανεργίας ανά ηλικιακή ομάδα καταδεικνύει ότι παρά την καταγεγραμμένη
βελτίωση σε όλες τις ομάδες, οι δείκτες ειδικά στους νέους 15 – 24 ετών παραμένουν σε αρκετά υψηλά
επίπεδα (Δεκέμβριος 2017: 45,0%). Μάλιστα, με βάση τα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. για το Δ΄ Τρίμηνο του
2017 η μακροχρόνια ανεργία – οι αναζητούντες δηλαδή εργασία άνω του 1 έτους – προσεγγίζει περίπου
το 72% (71,8%) επί συνόλου 1.006.844 ατόμων που βρίσκονται εκτός αγοράς εργασίας. Σε σύγκριση με
τα λοιπά Κράτη – Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ποσοστό ανεργίας σε Ε.Ε. Δεκέμβριος 2017: 7,3%) το
εθνικό ποσοστό ανεργίας παραμένει ιδιαίτερα υψηλό παρά τη βελτίωση της κατάστασης, ιδίως κατά τη
διάρκεια του 2017. Από τα παραπάνω συνάγεται το συμπέρασμα πως η θεσμοθέτηση μέτρων που θα
εστιάζουν κατά κύριο λόγο στη μείωση του μη μισθολογικού κόστους, συνιστά τη δεδομένη χρονική
συγκυρία την κυριότερη παράμετρο τόνωσης της απασχόλησης, μείωσης του ποσοστού ανεργίας και
παροχής κινήτρων για την ανάληψη επιχειρηματικών πρωτοβουλιών.

• Σε θετικά επίπεδα επανήλθε το ισοζύγιο ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα το μήνα
Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους, καθώς βάσει των διαθέσιμων στοιχείων του συστήματος «Εργάνη»
παρατηρήθηκε πλεόνασμα των νέων θέσεων εργασίας έναντι των αποχωρήσεων/απολύσεων κατά 16.628
θέσεις. Η συγκεκριμένη επίδοση αν και υπολείπεται της αντίστοιχης του Φεβρουαρίου 2017 (+24.938
θέσεις), συνετέλεσε ώστε η μέχρι στιγμής εικόνα της μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα στο
πρώτο δίμηνο του 2018, να σημειώνει, αν και οριακά, θετικό αποτέλεσμα (+86 θέσεις).
• Εντούτοις και σε αντίθεση με τη βελτίωση που παρατηρήθηκε τον Ιανουάριο του 2018, η αναλογία των
νέων συμβάσεων πλήρους απασχόλησης το Φεβρουάριο του 2018 ανήλθε στα επίπεδα περίπου του 44%
(43,7%), όταν τον πρώτο μήνα του έτους είχαν παρατηρηθεί σημάδια μικρής βελτίωσης (46,8%). Η
προαναφερθείσα εξέλιξη επανέφερε στο προσκήνιο τον προβληματισμό για την ποιότητα των νέων
θέσεων εργασίας που δημιουργούνται στην αγορά, από τη στιγμή που οι ευέλικτες μορφές απασχόλησης
συνεπάγονται μεγαλύτερη ανασφάλεια για τους μισθωτούς, επηρεάζοντας άμεσα την παραγωγικότητά
τους, αλλά και τα δημόσια έσοδα. Παράλληλα, η εκ περιτροπής και η μερική απασχόληση αποτελούν
τροχοπέδη στην προσπάθεια μετάβασης των επιχειρήσεων στη ψηφιακή εποχή, ενώ ταυτόχρονα δεν
ευνοούν την καινοτομία και τις προϋποθέσεις ανάπτυξης οικονομιών κλίμακας. Προκειμένου λοιπόν να
επιτευχθεί μεγαλύτερος βαθμός εμπιστοσύνης μεταξύ εργοδότη και απασχολουμένου, κρίνεται αναγκαίος
ο εξορθολογισμός των ασφαλιστικών εισφορών και η επιβράβευση των συνεπών, ως προς τις
υποχρεώσεις τους στα ασφαλιστικά ταμεία, επιχειρηματιών από την πλευρά του κράτους.
Διάγραμμα 6: Εξέλιξη του Γενικού Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (Πηγή:
ΕΛ.ΣΤΑΤ./Φεβρουάριος 2018 – Έτος αναφοράς 2015=100,0).

• Μικρής έκτασης άνοδο εμφάνισε ο Εναρμονισμένος ΔτΚ του Φεβρουαρίου 2018, τόσο σε μηνιαία
(Φεβρουάριος/Ιανουάριος 2018: +0,1%) όσο και σε ετήσια βάση (Φεβρουάριος 2018/2017: +0,4%), με
αποτέλεσμα να κυμαίνεται σε αρκετά χαμηλότερα του επιθυμητού επίπεδα, βάσει του στόχου περίπου 2%
που έχει τεθεί από την ΕΚΤ. Επισημαίνεται πως στα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat,
επιβεβαιώνεται ο μικρότερος του αναμενομένου ετήσιος πληθωρισμός στα Κράτη – Μέλη τόσο της Ε.Ε. όσο
και της Ευρωζώνης (Φεβρουάριος 2018/2017: +1,3% και +1,1% αντίστοιχα), με συνέπεια ο μη τερματισμός
της επεκτατικής νομισματικής πολιτικής (ποσοτική χαλάρωση – QE) να κρίνεται αναγκαίος.
• Η σταδιακή εξασθένιση της επίδρασης της αυξημένης έμμεσης φορολογίας στο επίπεδο των τιμών
αποτυπώνεται κατά κύριο λόγο στην οριακή μηνιαία αύξηση του πληθωρισμού (Φεβρουάριος/Ιανουάριος
2017: +0,1%), ενώ ο μεγαλύτερος αντίκτυπος του δεύτερου μήνα των χειμερινών εκπτώσεων, έναντι του
αντίστοιχου πρώτου (Ιανουάριος), είναι εμφανής σε συγκεκριμένες υποκατηγορίες αγαθών.
Διάγραμμα 7: Εξέλιξη του Γενικού Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (Πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ. / Φεβρ. 2018
– Έτος αναφοράς 2015 = 100,0) – Ανάλυση ανά υποκατηγορία.
• Από τα στοιχεία που παρατίθενται στο Διάγραμμα 7 συνάγεται το συμπέρασμα πως το επίπεδο των τιμών
το Φεβρουάριο του τρέχοντος έτους, του δεύτερου δηλαδή μήνα της χειμερινής εκπτωτικής περιόδου, σε
συγκεκριμένες ομάδες προϊόντων κατέγραψε πτωτική πορεία. Πιο συγκεκριμένα, οι υποκατηγορίες της
«Διατροφής & μη αλκοολούχων ποτών» (-8,9%) και «Ένδυσης & Υπόδησης» (-5,1%) κατέγραψαν τη
μεγαλύτερη υποχώρηση τιμών σε σχέση με τον Ιανουάριο του 2018, ενώ προς την αντίθετη κατεύθυνση
κινήθηκε η μηνιαία μεταβολή των «Μεταφορικών υπηρεσιών» (+1,5%). Σε ετήσια συγκριτική βάση η
μικρή ανοδική πορεία του δείκτη (Φεβρουάριος 2018/2017: +0,4%) αποδίδεται στην υποκατηγορία των
«Αλκοολούχων ποτών & καπνικών» (+7,1%), λόγω κυρίως των ακριβότερων καπνικών προϊόντων και της
επιβαλλόμενης σε αυτά αυξημένης έμμεσης φορολογίας, αλλά και στις «Μεταφορές» (+2,7%), όπου οι
ακριβότερες τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων αποτέλεσαν καθοριστικό παράγοντα.
• Η έναρξη των γενικών χειμερινών εκπτώσεων, με σημείο αναφοράς τον υποκλάδο της «Ένδυσης &
Υπόδησης» στη διάρκεια του Ιανουαρίου 2018, αποτέλεσε το σημαντικότερο παράγοντα της μηνιαίας
υποχώρησης του επιπέδου των τιμών (Ιανουάριος 2018/Δεκέμβριος 2017: -5,1%). Από την άλλη πλευρά,
οι αυξημένες λόγω έμμεσης φορολογίας τιμές σε υποομάδες προϊόντων και υπηρεσιών όπως τα
«Αλκοολούχα ποτά & Καπνός» (+7,1%) και οι «Μεταφορές» (+2,7%), αν και με τάσεις εξασθένισης,
εξακολουθούν να συνθέτουν τις κυριότερες συνιστώσες της οριακής ετήσιας αυξητικής μεταβολής του
δείκτη.

“Οι απόψεις στο παρόν Δελτίο είναι των συγγραφέων και όχι απαραίτητα της ΕΣΕΕ. Η ΕΣΕΕ δε φέρει καμία
ευθύνη για την ακρίβεια και πληρότητα των πληροφοριών που περιλαμβάνει το Δελτίο”.