Ανάδειξη της περιοχής και μουσείο μετά την ανακάλυψη του ενός από τους μεγαλύτερους μυκηναϊκούς τάφους στο Προσήλιο Λιβαδειάς

Με ιδιαίτερη χαρά οι πολίτες της Λιβαδειάς, αλλά και ολόκληρη η χώρα, υποδέχθηκε την ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού ότι η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως έναν από τους μεγαλύτερους μυκηναϊκούς λαξευτούς τάφους στην περιοχή του Προσηλίου του Δήμου Λεβαδέων, καθώς πρόκειται για τον  9ο σε μέγεθος θαλαμοειδή τάφο, από τους περίπου 4.000 που έχουν ανασκαφεί τα τελευταία 150 χρόνια. Στην περιοχή έχουν εντοπισθεί συνολικά 13 τάφοι μέχρι στιγμής.

Οι ανασκαφικές εργασίες που πραγματοποιήθηκαν στην περιοχή  εντάσσονται στο ανασκαφικό πρόγραμμα συνεργασίας ανάμεσα στο Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού/Εφορεία Αρχαιοτήτων Βοιωτίας και της Βρετανικής Σχολής Αθηνών/Πανεπιστήμιο του Cambridge.

Τα ευρήματα που ανασκάφηκαν στην περιοχή του Προσηλίου αποτελούν αντικείμενα μεγάλης σπουδαιότητας καθώς προσφέρουν χρήσιμο υλικό στους αρχαιολόγους για να κατανοήσουν καλύτερα τις ταφικές πρακτικές της περιοχής κατά τους μυκηναϊκούς χρόνους.

Η Δημοτική Αρχή ήταν ενήμερη από την έναρξη του προγράμματος και είχε πλήρη ενημέρωση από τους αρχαιολόγους για τα ευρήματα.  Τήρησε όμως, την απαιτούμενη και επιβαλλόμενη εχεμύθεια για τη διευκόλυνση του έργου των αρχαιολόγων.

Η Δήμαρχος Λεβαδέων κ. Γιώτα Πούλου ήταν παρούσα και κατά την επίσκεψη της Γενικής Γραμματέως Πολιτισμού κ. Μαρίας Ανδρεαδάκη Βλαζάκη στο μουσείο της Χαιρώνειας όπου παρουσιάστηκαν τα ευρήματα.

Μετά την σπουδαία αρχαιολογική ανακάλυψη, ο Δήμος Λεβαδέων θα προχωρήσει άμεσα σε όλες τις απαραίτητες διαδικασίες για την ανέγερση μουσειακού χώρου που θα στεγάσει τα ευρήματα που ανακαλύφθηκαν πρόσφατα το Προσήλιο, αλλά και εκείνα που βρίσκονται διάσπαρτα σε διάφορα μουσεία της περιοχής συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό στην ανάδειξη της μακραίωνης ιστορίας του τόπου μας, αλλά και στην ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής από την αύξηση της επισκεψιμότητας τόσο στον αρχαιολογικό χώρο του Προσηλίου όσο και στο νέο μουσειακό χώρο που θα δημιουργηθεί.

 

Η κατασκευή είναι μνημειώδης και μαρτυρεί την ιδιαίτερη φροντίδα που καταβλήθηκε για τη δημιουργία της.

Στον νεκρικό θάλαμο οδηγεί λαξευτός δρόμος, μήκους 20 μ., ο οποίος απολήγει σε εντυπωσιακή αίθουσα επιφάνειας 42 τμ. Τις τέσσερις πλευρές της αίθουσας περιτρέχει λαξευτό θρανίο (πεζούλι) καλυμμένο με πηλοκονίαμα. Το αρχικό ύψος της οροφής, η οποία είχε σχήμα δίρριχτης στέγης, υπολογίζεται στα 3.5 μ. Ωστόσο, η αρχική στέγη άρχισε να καταρρέει ήδη από την αρχαιότητα, ίσως μάλιστα ακόμη και στη μυκηναϊκή εποχή, δίνοντας στο εσωτερικό του θαλάμου σπηλαιώδη όψη, συνολικού ύψους 6.5 μ.

Η κατάρρευση της οροφής διατάραξε σε κάποιο βαθμό τη θέση του νεκρού και των αντικειμένων του, παράλληλα όμως κάλυψε και προστάτεψε το ταφικό στρώμα από μεταγενέστερες επεμβάσεις. Στο δάπεδο του θαλάμου βρέθηκε ένας άνδρας, 40-50 χρονών, τον οποίο συνόδευαν προσεκτικά επιλεγμένα αντικείμενα. Εντοπίστηκαν πάνω από δέκα επικασσιτερωμένα αγγεία, ζεύγος στομίδων (τμήματα από χαλινάρια αλόγων), εξαρτήματα τόξου, βέλη, περόνες, κοσμήματα από διάφορα υλικά, κτένια, ένας σφραγιδόλιθος και ένα σφραγιστικό δαχτυλίδι.

Η κατασκευή του τάφου χρονολογείται περίπου στα μέσα του 14ου αι. π.Χ. και η αξία του έγκειται στο ότι απέδωσε ένα από τα καλύτερα μέχρι σήμερα τεκμηριωμένα ταφικά σύνολα της ανακτορικής περιόδου στην ηπειρωτική Ελλάδα. Αξίζει να σημειωθεί ότι μεμονωμένες ταφές με σημαντικά ευρήματα σώζονται εξαιρετικά σπάνια σε μνημειακούς μυκηναϊκούς θαλαμωτούς τάφους, καθώς αυτοί χρησιμοποιούνται συνήθως για πολλαπλές ταφές και για πολλές γενιές, με αποτέλεσμα να διαταράσσονται ή να υφαρπάζονται τα κτερίσματά τους. Συνεπώς, το σημαντικό στην περίπτωση του τάφου του Προσηλίου είναι ότι όλα τα αντικείμενα που βρέθηκαν συσχετίζονται με τον μοναδικό νεκρό που ενταφιάστηκε εκεί.

Η ανεύρεση της συγκεκριμένης ταφής και των κτερισμάτων της θα δώσει την ευκαιρία στους ερευνητές να κατανοήσουν καλύτερα τις ταφικές πρακτικές της περιοχής κατά τους μυκηναϊκούς χρόνους. Για παράδειγμα, η εναπόθεση πολλών κοσμημάτων σε ανδρική ταφή αμφισβητεί -όπως και στην περίπτωση του κατά έναν αιώνα παλαιότερου πολεμιστή από την Πύλο που βρέθηκε το 2015- τη μέχρι τώρα ευρέως διαδεδομένη πεποίθηση ότι τα κοσμήματα συνόδευαν κυρίως γυναίκες στην τελευταία τους κατοικία. Αξιοσημείωτο είναι, επίσης, το γεγονός πως -με εξαίρεση δύο μικρούς ψευδόστομους αμφορείς- δεν βρέθηκε γραπτή μυκηναϊκή κεραμική στον τάφο, η οποία, κατά τα άλλα, είναι εξαιρετικά δημοφιλής τη συγκεκριμένη περίοδο.